Strona główna » Strefa czytelnika

Strefa czytelnika

Strefa czytelnika

Świadoma sprawczość – klucz do zdrowia

Metoda świadomej sprawczości powstała z potrzeby stworzenia narzędzia do terapii oraz autoterapii. Narzędzia, które uwzględniałoby wszystkie elementy wpływające na kształtowanie się i funkcjonowanie psychiki człowieka. Wykonanie tego zadania wymagało skonsolidowania wiedzy ze wszystkich dziedzin poruszających tematykę powiązaną z szerokorozumianą psychofizyczną konstrukcją człowieka. W kolejnych akapitach wyjaśnię jak ogromny wpływ na Twoją psychikę miały i mają programy ewolucyjne, wzorce kulturowe, doświadczenia z dzieciństwa oraz dieta. Wprowadzenie Opierając się na słynnej frazie wypowiedzianej przez C.G. Jung „Dopóki nie uczynisz nieświadomego świadomym, będzie zarządzać Twoim życiem, a Ty będziesz nazywał to przeznaczeniem.” potrzebujemy odpowiedzieć sobie na pytanie czym jest to „nieświadome” i w […]

waldemar.lipinski 23 maja 2025

Krytyczne myślenie

Problemy poznawcze i decyzyjne

W swojej książce „Cybernetyka, a charakter” polski wybitny inżynier Marian Mazur dokonał interesującej klasyfikacji problemów z perspektywy cybernetycznej. Według niego wszystkie problemy możemy wstępnie podzielić na jedną z dwóch grup – problemy poznawcze (gdy chcemy poszerzyć naszą wiedzę lub rozumienie) oraz problemy decyzyjne (gdy chcemy przekształcić coś co już znamy w coś innego). Problemy poznawcze Eksploracyjne – stwierdzanie faktów Problemy poznawcze, które Marian Mazur zaklasyfikował jako eksploracyjne, to poszukiwanie odpowiedzi na pytanie czy dana rzecz w ogóle istnieje? Problemem poznawczym z kategorii eksploracyjnych było poszukiwanie nowych lądów w epoce odkryć geograficznych, poszukiwanie złóż minerałów i paliw kopalnianych, eksploracja kosmosu i […]

Alicja Nowak 21 lipca 2023

Dzieci i rodzicielstwo

Historyjki z macierzyństwa

W tym wpisie postanowiłam podzielić się różnymi drobnymi historyjkami z własnego macierzyństwa, które zapadły mi w pamięć i wydały się być ważnymi momentami. Opowieści córki o przedszkoluKąpię dzieci, córka zaczyna opowiadać z wzburzeniem opowieści w stylu 5 letniego dziecka, które ledwo trzymają się całości:– mamo, bo X i Y dzisiaj mnie przechwalały! I dlatego ja im nie dam już naklejek. Powiesz im, że jak będę mieć naklejki to im nie dam?! Proszę… Na co ja odpowiadam jedną z typowych moich akceptujących i wspierających z automatu odpowiedzi: „ojejku, to faktycznie… jasne, powiem im to”. A z tyłu głowy pojawia się chęć prawienia […]

Alicja Nowak 29 czerwca 2023

Biologia a psychologia

Jak alkohol wpływa na układ nerwowy. Czym jest krótkowzroczność alkoholowa?

Wielu z nas uważa, ze alkohol wydobywa z ludzi to co „prawdziwe”, zdejmuje „maski”, które przywdziewamy, by dostosować się do społeczeństwa. Szukając odpowiedzi na pytanie jak alkohol wpływa na układ nerwowy, psychologowie Claude Steele i Robert Josephs doszli jednak do nieco innych wniosków. Swoje odkrycia nazwali teorią krótkowzroczności alkoholowej. Według tych badaczy, efekt, który wywołuje alkohol, to nie jest ujawnienie „ukrytej” maski człowieka ani umożliwienie mu niepohamowanej prawdomówności. Claude Steele i Robert Josephs przekonują, że to co robi z umysłem alkohol, to zawężenie pola widzenia. Uwypukla to co na pierwszym planie i wygasza cały długoterminowy kontekst, związki przyczynowo skutkowe i […]

Alicja Nowak 23 czerwca 2023

Mechanizmy społeczne

Dlaczego do większości przestępstw dochodzi w określonych, konkretnych miejscach?

Są pewne zjawiska w życiu społecznym, które są zaskakujące i wydają się zupełnie nielogiczne. Wszyscy zakładamy, że inni ludzie zachowują się racjonalne i rozsądnie. Uważamy również, że sami zachowujemy się w taki sposób. Z tego wynika nasze oczekiwanie, że zjawiska społeczne również będą przewidywalne i logiczne. Tak się jednak nie dzieje. W tym wpisie przybliżę trzy bardzo ciekawe zjawiska społeczne, które nie są w żaden sposób logiczne ani racjonalne, a jednak są fenomenem, który nieubłagalnie pojawia się w analizach statystycznych. Prawo koncentracji przestępczości Prawo koncentracji przestępczości opisał swoim świetnym piórem Malcolm Gladwell w książce „Jak rozmawiać z nieznajomymi. Co powinnśmy […]

Alicja Nowak 21 czerwca 2023

Badania psychologiczne

Lęk przed oceną innych, a iluzja asymetrycznego wglądu

Każdy z nas odczuwa rozczarowanie lub złość, gdy inni ludzie oceniają nas pochopnie na podstawie niepełnego obrazu sytuacji. Z kolei lęk przed oceną innych ludzi potrafi wręcz paraliżować nas przed działaniem. Jednak czy sami nie robimy tego samego i nie oceniamy innych ludzi na podstawie niepełnych przesłanek? Dlaczego jako ludzie jesteśmy podatni na iluzję asymetrycznego wglądu? Dlaczego nasze umysły dopowiadają sobie wyjaśnienia i historie na temat innych ludzi i wierzymy, że wiemy o innych więcej niż naprawdę wiemy? Malcom Gladwell w swojej książce „Jak rozmawiać z nieznajomymi. Co powinnśmy wiedzieć o ludziach, o których nic nie wiemy” próbując znaleźć odpowiedzi […]

Alicja Nowak 14 czerwca 2023

Dzieci i rodzicielstwo

Słowo „nie” wyrazem miłości? Jesper Juul o asertywności rodziców.

Bycie rodzicem we współczesnym świecie, wymaga od nas podejmowania decyzji i szukania odpowiedzi na pytania, którymi rodzice w poprzednich pokoleniach być może nawet nie zawracali sobie głowy. Dawniej istniał jeden dominujący styl wychowania, którym podążała większość rodziców. Istniaj jaskrawy podział na dzieci i dorosłych, w którym dzieci były traktowane jako istoty „niepełne” i nie posiadające takich samych praw i godności jak dorośli. Na szczęście dzięki pracy psychologów i edukatorów ten podział ulega zatarciu, świadomość istnienia potrzeb i godności dzieci, wiedza dotycząca psychorozwoju dziecka stają się coraz powszechniej znane rodzicom. Ze skrajności w skrajność Współczesne wychowanie dzieci stawia rodzica przed trudnymi […]

Alicja Nowak 24 maja 2023

Krytyczne myślenie

Różnice między nauką, a doktryną

Jaka jest różnica między nauką, a doktryną? Jednym wyda się ona oczywista, a innym niejasna. Bardzo zgrabnego rozróżnienia dokonał Marian Mazur w swojej książce „Cybernetyka, a charakter„. Wypunktowane 16 różnic jest w mojej opinii bardzo celne i zgrabnie ujęte. Poniższa lista cech doktryny może służyć również jako sprawne narzędzie do zdemaskowania faktu, że mamy do czynienia z sektą lub pseudo ekspertem, który zasłania się teoriami noszącymi znamiona naukowości. Większość sekt i pseudo ekspertów opiera się na jakiejś doktrynie, krzewiąc ją jako prawdę objawioną. Nie każda doktryna służy jakiejś sekcie, jednak każda sekta opiera się na jakiejś doktrynie. Drogowskaz po teoriach […]

Alicja Nowak 17 maja 2023

Emocje i odczuwanie

Cykl ofiary i cykl bohatera wg Charlesa Whitfielda

Teoretycznie nikt z nas nie chce być postrzegany jako ofiara ani tkwić w postrzeganiu samego siebie w ten sposób (cykl ofiary). Jednak niejednokrotnie po bliższym przyjrzeniu się własnym myślom i postawom okazuje się, że skrytości serca myślimy o sobie samych jako o bezradnej ofierze, odejmując sobie siłę sprawczą. Innych zaś postrzegamy jak o decydujących i sprawczych, przypisujemy im władzę nad sobą, której tak naprawdę nie posiadają. Charles Whitfield w świetnej książce „Zadbaj o swoje wewnętrzne dziecko. Wsparcie dla DDA i DDD” opisuje proces, w którym nieuświadomiony, wyparty gniew w reakcji na zranienie (zazwyczaj doświadczenie lub zagrożenie stratą) prowadzi do tkwienia […]

Alicja Nowak 17 lutego 2023

Badania psychologiczne

Co różni liberałów i konserwatystów? Gen odpowiedzialny za receptory dopaminowe

W książce „Mózg chce więcej. Dopamina, naturalny dopalacz” autorzy, Daniel Liberman oraz Michael E. Long, zamieścili opis interesujących badań wskazujących na korelację między genami odpowiedzialnymi za receptory dopaminy oraz deklarowanymi poglądami politycznymi badanych. Każdy gen ma kilka wariantów. Warianty te nazywa się allelami. Gen odpowiedzialny za receptory dopaminy naukowcy nazwali „D4”, zaś allel (czyli wariant) tego genu, który zainteresował naukowców to 7R. Według badań ludzie, którzy posiadają ten wariant genowy są bardziej niż inni skłonni do pogoni za nowościami, źle znoszą rutynę i przewidywalność środowiska. Jak piszą autorzy mogą być impulsywni, kapryśni, dociekliwi, pobudliwi i ekstrawaganccy. Okazało się, że istnieje […]

Alicja Nowak 10 stycznia 2023

Cyfrowy dobrostan

Jak żyć w cywilizacji cyfrowej?

Po przeczytaniu książki „Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg” Nichalas’a Carr’a w głowie pozostała mi głównie koncepcja rosnącej odpowiedzialności za siebie jaka spoczywa na pojedynczej jednostce w miarę rozwoju cywilizacji. O ile książka Nichalas’a Carr’a jest utrzymana w pesymistycznym tonie, być może dzięki temu, że autor zawarł w niej zarówno argumenty jak i kontrargumenty, moje przemyślenia i wnioski po jej przeczytaniu są raczej pozytywne. Uważam, że to, że możemy cieszyć się cyfrową cywilizacją oraz wszystkie przemiany cywilizacyjne, które nas doprowadziły do tego punktu w jakim jesteśmy, jest wielkim dobrodziejstwem i nie chciałabym „cofnąć się w rozwoju” do czasów […]

Alicja Nowak 9 grudnia 2022

Dzieci i rodzicielstwo

Pozytywna przerwa jako narzędzie wychowawcze

Z niemal każdym narzędziem pozytywnej dyscypliny jako metody wychowawczej jest taki problem, że może zostać zastosowane zarówno jako narzędzie pozytywnej dyscypliny do stworzenia warunków do rozwoju dzieci, jak i jako narzędzie do zaspokojenia nieuświadomionych potrzeb upokarzania dziecka, karania go czy angażowania się z dzieckiem w walkę o władzę. Tak samo jest z narzędziem jakim jest pozytywna przerwa, która bywa stosowana jako zwykła, upokarzająca kara, a nie narzędzie do umożliwienia logicznego, racjonalnego myślenia i pojawienia się woli współdziałania. Jak byś się poczuł, co byś myślał i co byś zrobił, gdyby Twój współmałżonek lub kolega z pracy powiedział ci: „Nie podoba mi […]

Alicja Nowak 8 grudnia 2022

Dzieci i rodzicielstwo

Cztery błędne strategie, które stosują dzieci, by odzyskać miłość. Pozytywna dyscyplina

Poniżej opisane strategie zostały opracowane przez Rudolfa Dreikursa, szeroko są omówione w książce „Pozytywna dyscyplina” Jane Nelsen, którą serdecznie polecam. Dzieci są świetnymi obserwatorami, lecz kiepskimi interpretatorami rzeczywistości. Oznacza to, że ich obserwacje są trafne, jednak często opacznie rozumieją co oznacza, to co widzą. Dzieci patrzą na świat w sposób naiwnie egocentryczny, więc wszystko co widzą mogą odnosić do siebie (np. mama poświęca dużo czasu nowo narodzonemu braciszkowi, czyli nie kocha mnie już. Żeby odzyskać jej miłość muszę robić to co on – dużo płakać i robić w majtki). Gdy zrozumiemy jakie strategie mogą przyjmować dzieci w odpowiedzi na błędne […]

Alicja Nowak 2 grudnia 2022

Biologia a psychologia

Obwód dopaminy kontroli – jak ludzie pokonują uzależnienia

Dopamina – potocznie znana jako hormon nagrody lub motywacji, ma wiodący udział w powstawaniu uzależnień. Jednak o czym rzadko się mówi, gdy biegnie przez obwód dopaminy kontroli odpowiada za pokonywanie nałogów i za realizowanie planów długoterminowych. Poznajmy ją bliżej! Tajemnicza, potężna dopamina. Na moim blogu jest już kilka wpisów na temat dopaminy i jej wpływu na uzależnienia cyfrowe i od substancji czy skłonność do niewierności i zdrady małżeńskiej: Pętla dopaminowa, jak uzależniają treści cyfrowe? (w tym social media)Czy granie w gry jest szkodliwe dla dziecka? Wpływ gier video na dzieciDlaczego sięgamy po alkohol pomimo przykrych konsekwencji?Wierność małżeńska, a fantazjowanie o […]

Alicja Nowak 24 listopada 2022

Przewodnik psychologiczny

Elisabeth Kübler-Ross życiorys i cytaty

Elisabeth Kübler-Ross jest światowej sławy lekarką i psychiatrą. Urodziła się 8 lipca 1926 roku w Zurychu, zmarła 24 sierpnia 2004 roku w Scottsdale. Elisabeth Kübler-Ross została zapamiętana głównie, przez swoją pracę na rzecz zrozumienia i otoczenia opieką ludzi nieuleczalnie chorych i tych, którzy tracą bliskich. Jest znana z opracowanego przez nią 5 etapowego modelu żałoby. 5 etapów żałoby według Elisabeth Kübler-Ross Szok i zaprzeczenie Złość Negocjacje Depresja Stopniowa akceptacja 5 etapów żałoby według Elisabeth Kübler-Ross Życiorys Elisabeth Kübler-Ross Elisabeth Kübler-Ross zostałą ogłoszona przez magazyn Time jedną ze 100 najważniejszych myślicielek XX wieku oraz otrzymała 19 tytułów honoris causa. Jest autorką […]

Alicja Nowak 21 listopada 2022

Myśli i umysł

Jak osłabić schemat Wadliwość

Jest to kontynuacja tematu schematu Wadliwość. Jak osłabić schemat Wadliwość? Celem pracy terapeutycznej jest zwiększenie poczucia własnej wartości oraz wypracowanie przekonania, że jest się osobą, która zasługuje na miłość i szacunek, za to jaka po prostu jest w głębi swojego serca. Większość wad pacjentów nie jest wrodzona, lecz stanowi zachowanie wyuczone w dzieciństwie, które można zmienić lub też okazuje się po prostu efektem nadmiernego krytycyzmu pacjenta. Przekonaliśmy się, że większość pacjentów ze schematem Wadliwości nie ma w rzeczywistości poważniejszych wad, lecz rodzice tych osób byli skrajnie krytyczni lub odrzucający. Terapia Schematów, przewodnik praktyka, Jeffrey E. Young, Janet S. Klosko, Marjorie […]

Alicja Nowak 14 listopada 2022

Myśli i umysł

Schemat Deprywacja emocjonalna

Schemat Deprywacji emocjonalnej, to jeden z pierwotnych schematów, które kształtują się we wczesnych latach życia. To głębokie przekonanie, powstałe w wyniku przeżytych doświadczeń w bliskich relacjach, że potrzeby miłości i bliskości są nie na miejscu i nigdy nie zostaną zaspokojone. Powstaje jeszcze zanim nauczymy się mówić Schemat Deprywacji emocjonalnej kształtuje się zazwyczaj jeszcze zanim dziecko nauczy się sprawnie posługiwać mową. W związku z tym, ten schemat nie pojawia się raczej w formie konkretnych myśli, tylko ogólnego przeświadczenia o byciu osamotnionym, poczucie nieokreślonego braku i pustki. Jest to wrażenie, że nigdy nie zostanie się naprawdę wysłuchanym, zrozumianym i otoczonym miłością, życzliwością […]

Alicja Nowak 26 października 2022

Emocje i odczuwanie

Emocjonalne zaniedbanie i przemoc psychiczna

W ciągu ostatnich lat znacznie się zwiększyła społeczna wrażliwość na tematy takie jak przemoc psychiczna i emocjonalne zaniedbanie. Dość powszechnie zdajemy się już przyjmować, że człowiek, a zwłaszcza dziecko, ma potrzeby emocjonalne, które muszą zostać zaspokojone dla jego prawidłowego rozwoju i dobrostanu. Wiedzę tą na gruncie naukowym zawdzięczamy między innymi pracom takich badaczy jak Harry Harlow, Rene Spitz czy Bowlby. Szczegółowo o badaniach prowadzonych przez tych badaczy możesz przeczytać poniższych tekstach:Potrzeba bliskości i dotyku – eksperyment Harrego Harlow’aBadania Rene Spitza nad skutkami rozłąki z matkąBezpieczne i pozabezpieczne style przywiązania Przemoc psychiczna, a odpowiedzialność karna Można krzywdzić drugą osobę psychicznie i […]

Alicja Nowak 21 października 2022

Myśli i umysł

Jak osłabić schemat Podporządkowanie

Jak osłabić schemat Podporządkowanie się, który kształtuje się w bardzo wczesnych latach życia w reakcji na relację z autorytarnymi, manipulującymi rodzicami? Z tego powodu, że jest to schemat związany z bardzo wczesnymi interakcjami w najważniejszej więzi w życiu każdego człowieka (więzi z rodzicami w dzieciństwie) praca nad nim jest trudna. Schemat często nie wydaje się być czymś oddzielnym od poczucia własnego „ja”, wydaje się zlewać z najgłębszymi częściami naszej osoby, ponieważ wrastał w nas od najmłodszych lat przez lata lub dekady. Jeśli jeszcze nie czytałeś poprzedniego tekstu na temat tego schematu, przeczytaj czym dokładnie jest Schemat Podporządkowanie się i wróć […]

Alicja Nowak 18 października 2022

Myśli i umysł

Schemat Podporządkowanie się

Schematy to zbiory przekonań i postaw życiowych, które determinują nasze reakcje, wybory i interpretacje rzeczywistości. W Terapii Schematów zapoczątkowanej przez Jeffrey E. Young jest wyodrębnione 18 schematów. Jednym z nich jest schemat Podporządkowanie się, który był jednym z moich wyjątkowo uwierających mnie i wrośniętych we mnie schematów. Schemat Podporządkowanie się – definicja Według twórców Terapii Schematów schemat Podporządkowanie się wynika z lęku, natomiast schemat Samopoświęcenia się wynika z poczucia winy. Przymus ulegania Osoby, które borykają się ze schematem Podporządkowanie się nawet w obliczu wyboru reakcji i możliwości postępowania na swoją korzyść i po swojemu, czują, że nie mają wyboru i […]

Alicja Nowak 17 października 2022

Biologia a psychologia

Stres ostry i stres przewlekły

Coraz więcej mówimy o wpływie stresu (zwłaszcza tego przewlekłego) na funkcjonowanie całego ciała w tym na zdrowie fizyczne. Powoli przestajemy postrzegać umysł i ciało w kategoriach dualistycznych, a zaczynamy rozumieć, że w istocie są jednością i jedno oddziałuje na drugie. Jaki wpływ ma stres przewlekły na ciało? Dr. Stress 10 razy nominowany do nagrody Nobla Samo pojęcie „stres”, tak powszechnie dziś używane, oraz szeroką wiedzę na jego temat zawdzięczamy doktorowi Hans Seyle, lekarzowi endokrynologowi. Człowiek ten poświęcił 50 lat pracy naukowej badaniom nad fizjologicznymi aspektami stresu. dr Hans Seyle poświęcił swoje życie badaniom nad stresem. Jego eksperymenty na szczurach wykazały […]

Alicja Nowak 20 września 2022

Dzieci i rodzicielstwo

Wpływ stresu matki na dziecko

Byłam wczoraj świadkiem sytuacji w której stres i napięcie matki napędzało rozdrażnienie i płacz dziecka, przez co oboje wpadli w nakręcającą się spiralę napięcia i zdenerwowania. Byłam z dziećmi na basenie wieczorem. Wchodzimy z córką do szatni po pływaniu, przebieramy się, wchodzi pani z chłopcem mniej więcej w wieku córki (4-5 lat), który dramatycznie płacze i nie może się uspokoić. Myślę sobie, zmęczony, za dużo wrażeń (chłopiec był na zorganizowanej nauce pływania, a mama pływała w tym czasie rekreacyjnie dla siebie), późna pora (20:00), głodny, zmarznięty i płacze, normalna rzecz. Matka dość zestresowana i zadaniowo podchodzi do sytuacji, strofuje trochę […]

Alicja Nowak 16 września 2022

Dzieci i rodzicielstwo

10 cech Dobrej Matki według Jasmin Lee Cori

W książce „Matka niedostępna emocjonalnie. Jak rozpoznać i wyleczyć niewidzialne skutki zaniedbania emocjonalnego w dzieciństwie” Jasmin Lee Cori podejmuje próbę skonstruowania archetypu Dobrej Matki, dzieląc go na 10 różnych aspektów. Czy taka archetypicznie Dobra Matka naprawdę istnieje? Ciężko powiedzieć, jednej osobie może być trudno ucieleśnić wszystkie te aspekty, jednak, aspekty te odpowiadają 10 kluczowym potrzebom dzieci. Mogą zostać one spełnione i uzupełnione przez inne bliskie osoby (drugiego rodzica, dziadków, ciocie). Nie bez przyczyny, mówi się, że żeby wychować dziecko potrzeba całej wioski. 10 aspektów Dobrej Matki Matka jako źródło Matka jako punkt zaczepienia Matka jako ratownik Matka jako modulator Matka […]

Alicja Nowak 14 września 2022

Mechanizmy społeczne

Istoty żyjące i istoty dające według Kate Manne

Wyobraź sobie świat w którym mieszkają istoty żyjące oraz istoty dające. Obowiązkiem istot żyjących jest życie, realizowanie swojego potencjału i poszukiwanie przyjemności w życiu. Obowiązkiem istot dających jest dbanie o innych, oferowanie im swojego czasu, troski, energii a nawet ciała. Terminy „istoty żyjące” oraz „istoty dające” stworzyła australijska filozofka Kate Manne. Pierwszy raz z tą koncepcją spotkałam się w książce „Wypalenie. Jak wyrwać się z błędnego koła stresu” autorstwa Emily Nagoski oraz Amelii Nagoski. Podział na istoty dające i istoty żyjące mocno podziałał na moją wyobraźnię, tak lekko i trafnie ujął nierówności płciowe bez odnoszenia się do abstrakcyjnych i kontrowersyjnych […]

Alicja Nowak 25 sierpnia 2022

Dzieci i rodzicielstwo

Edukacja seksualna – zalecenia WHO dla dzieci w wieku 4-6 lat

Co powinno wiedzieć dziecko w wieku 4-6 lat na temat swojego ciała, seksualności, płci? WHO stoi na stanowisku, że edukację „seksualną” należy zaczynać w młodym wieku, podejmować z dziećmi tematy cielesności i płciowości, w sposób adekwatny do jego rozwoju i wieku. Stanowi to bazę na której będziemy budować w kolejnych etapach rozwoju seksualnego i dojrzewania młodego człowieka. Stanowi też ochronę dla dziecka przed nadużyciami i skrzywdzeniem ze strony dorosłych i starszych dzieci. W przypadku kiedy mówi się o zachowaniach seksualnych dzieci i młodych osób, istotne jest, aby mieć na uwadze, że seksualność jest różna u dzieci i osób dorosłych oraz […]

Alicja Nowak 19 sierpnia 2022

Dzieci i rodzicielstwo

Edukacja seksualna dzieci – zalecenia WHO do 4 roku życia

Co powinien wiedzieć przedszkolak na temat swojego ciała, seksualności, płci do 4 roku życia? Według WHO niezwykle ważne jest, żeby podejmować tematy cielesności i płciowości już na początku życia dziecka, w sposób adekwatny do jego rozwoju i wieku. Stanowi to bazę na której będziemy budować w kolejnych etapach rozwoju seksualnego i dojrzewania młodego człowieka. W dokumencie tym edukacja seksualna – jak już o tym wspomniano – traktowana jest w szeroki i holistyczny sposób, w oparciu o rozumienie seksualności jako pozytywnego potencjału posiadanego przez ludzi. Uważa się, że dziecko jest istotą seksualną od początku swojego życia, mimo że jego seksualność różni […]

Alicja Nowak 16 sierpnia 2022

Emocje i odczuwanie

Jak zacząć medytować? Praktyka uważności

Czytam obecnie książkę mnicha buddyjskiego Thich Nhat Hanh „Cisza. Siła spokoju w świecie pełnym zgiełku” na temat praktyki uważności i medytacji połączonej ze świeckim życiem codziennym. Lektura tej książki skłoniła mnie do przemyśleń na temat mojego własnego procesu i tego jak praktyka uważności wygląda u mnie. Praktyka uważności czy też medytacja ma wiele oblicz. Być może kojarzy nam się najbardziej z siedzeniem w pozycji lotosu, z zamkniętymi oczami, bez ruchu i bez żadnej myśli. Prawda jednak jest taka, że ten sposób praktykowania uważności może się okazać niemożliwy, albo wręcz szkodliwy dla zabieganego, zagubionego człowieka zachodu. Jak przekonuje w swojej książce […]

Alicja Nowak 27 lipca 2022

Przewodnik psychologiczny

Cytaty Wojciech Eichelberger

Wyłaniający się z popularnej interpretacji archetyp mężczyzny jest (…) upokarzający dla mężczyzn. Adam jawi nam się jako naiwny półgłówek, który najpierw dał się namówić na coś, o czym nie miał zielonego pojęcia, a potem jeszcze miał o to pretensje. Do dziś dnia ma pretensje i żyje złudzeniem, że jest pierworodnym dzieckiem Boga, które sprowadzono na złą drogę. W konsekwencji mężczyźni uzurpują sobie prawo do bycia boskimi namiestnikami i od wieków w imię Boga karzą, poniżają, kontrolują i eksploatują kobiety. Wojciech Eichelberger, Kobieta bez winy i wstydu, Warszawa 1997 Mężczyzna i kobieta poszukują się w życiu i spotykają się po to, […]

Alicja Nowak 20 lipca 2022

Emocje i odczuwanie

Karta osobistych praw według Charlesa Whitfielda

W książce „Zadbaj o swoje wewnętrzne dziecko. Wsparcie dla DDA i DDD” Charles Whitfield zamieścił swoją listę osobistych praw. Zapoznanie się z nią może otworzyć oczy na obszary w których sami siebie krzywdzimy i ograniczamy. Dla osób, które dorastały w dysfunkcyjnym środowisku, częste jest niskie poczucie własnej wartości, sprawczości (wyuczona bezradność) oraz wynikające z nich poczucie posiadana niewielkiej ilości praw osobistych. Zastanowienie się nad tym jakie prawa przyznają sobie inne osoby potrafi sporo namieszać w naszym własnym zestawie ;-). Mam wiele możliwości wyboru w życiu, wykraczających poza samo przetrwanie (mam prawo wyboru). Mam prawo odkrywać i poznawać Dziecko w Sobie. […]

Alicja Nowak 15 lipca 2022

Emocje i odczuwanie

Objawy DDA i DDD

Robert J. Ackerman w swojej książce „Wyrosnąć z DDA. Wsparcie dla dorosłych córek alkoholików” opisuje wspólne wątki, które występują u większości kobiet, które wychowywały się w rodzinach dysfunkcyjnych, a zwłaszcza w rodzinach alkoholowych. Są to objawy występujące u DDA i DDD. Jednym z nich jest strach przed posiadaniem dzieci i macierzyństwem. Warto przy tym zaznaczyć, że w Polsce, z racji na naszą trudną historię i wciąż nie uleczoną w wielu rodzinach traumę po wyjątkowo ciężkich doświadczaniach II WŚ, bardzo duży odsetek ludzi wychował się w rodzinach dysfunkcyjnych. W związku z tym duży odsetek ludzi posiada pozabezpieczny styl przywiązania, co sprzyja […]

Alicja Nowak 8 lipca 2022

Przewodnik psychologiczny

Ważne dla mnie cytaty

Na tej stronie zamieszczam wybrane cytaty różnych książek, różnych autorów, które z jakichś przyczyn wydały mi się godne uwagi, istotne i warte zapisania. Cytaty z książki „Wypalenie. Jak wyrwać się z błędnego koła stresu?” o byciu wystarczająco dobrą, cytaty o samoregulacji, cytaty o woman power Nie przyszłaś na ten świat po to, żeby być produktywną. Jesteś tu po to, by być sobą, zajmować się Czymś Więcej (…), a żeby to osiągnąć, potrzebujesz odpoczynku.“Wypalenie. Jak wyrwać się z błędnego koła stresu?” Dr Emily Nagoski, Amelia Nagoski W naszej kulturze “bycie produktywną” jest postrzegane jako najważniejszy miernik twojej wartości, jakbyś była dobrem […]

Alicja Nowak 8 lipca 2022

Emocje i odczuwanie

Lęk przed śmiercią. Irvin Yalom, Patrząc w słońce

Lęk przed śmiercią towarzyszy ludzkości od zarania dziejów, jest biologicznie wbudowany w nasze DNA i pierwotne mechanizmy przetrwania. Obudowaliśmy się niczym szczelnym kokonem, najróżniejszymi strategiami, które pomagają nam znieczulać się i radzić sobie z tym lękiem. Jednak są sytuacje, kiedy lęk przed śmiercią pojawia się, wychodzi na powierzchnię, pozostawiając nas z uczuciem bezradności wobec wyższych sił życia. W tym artykule opiszę kwestie, które zapadły mi w pamięć po przeczytaniu książki „Patrząc w słońce” Irvina D. Yaloma. Jak sobie radzić z przerażeniem śmiercią. Falowanie Kluczową koncepcją, którą wynoszę z tej książki i która prawdopodobnie zostanie ze mną na bardzo długo, jest […]

Alicja Nowak 6 lipca 2022

Myśli i umysł

Negatywna reakcja terapeutyczna u osoby samopokonującej się

Ten tekst jest czwartą częścią serii wpisów o osobowości samopokonującej się.Część 1: Osobowość samopokonująca się, czyli masochistycznaCzęść 2: Autosabotaż osobowości samopokonującej sięCzęść 3: Lęk przed sukcesemCzęść 4: Negatywna reakcja terapeutyczna u osoby samopokonującej sięPacjenci z osobowością samo-pokonującą się zgłaszają się do terapeuty z silną depresją lub stanami lękowymi spowodowanymi kryzysem życiowym, który sami wywołali (np. sprowokowaniem małżonka do odejścia ze związku, stworzenie trudności w życiu zawodowym). Poszukują szybkiej, doraźnej pomocy w opanowaniu kryzysu i po szybkim złagodzeniu objawów depresji / stanów lękowych nie widzą sensu w dalszej, głębszej pracy terapeutycznej. Efekty pracy jednak szybko znikają, pacjent wytwarza kolejny kryzys i […]

Alicja Nowak 28 czerwca 2022

Myśli i umysł

Lęk przed sukcesem i zbieranie niesprawiedliwości

Ten tekst jest trzecią częścią serii wpisów o osobowości samopokonującej się.Część 1: Osobowość samopokonująca się, czyli masochistycznaCzęść 2: Autosabotaż osobowości samopokonującej sięCzęść 3: Lęk przed sukcesemCzęść 4: Negatywna reakcja terapeutyczna u osoby samopokonującej się Jak czytamy u Coopera, pacjenci z osobowością samopokonującą się, pod cienką fasadą „normalności” wydają się dążyć do porażki, bycia ofiarą danej sytuacji i poniżenia. Wizja sukcesu, a jeszcze bardziej jego doświadczenie, sprawia, że czują się niekomfortowo. Tymczasem doświadczają swoistego poczucia „domknięcia” gdy w końcu dotrą do sytuacji w której są zranieni i upokorzeni. Wtedy pacjenci mają poczucie, że sprawy potoczyły się tak jak powinny. Towarzyszy im […]

Alicja Nowak 28 czerwca 2022

Myśli i umysł

Autosabotaż osobowości samopokonującej się

Ten tekst jest drugą częścią serii wpisów o osobowości samopokonującej się.Część 1: Osobowość samopokonująca się, czyli masochistycznaCzęść 2: Autosabotaż osobowości samopokonującej sięCzęść 3: Lęk przed sukcesemCzęść 4: Negatywna reakcja terapeutyczna u osoby samopokonującej się Aleksander Lowen zauważył, że w każdej postawie uległości czai się pod spodem buntownik, a w każdym buntowniku osoba uniżona i uległa. Podobne obserwacje zawarł w swoim artykule Arnold M. Cooper pisząc, że osobowość masochistyczna (samopokonująca się) jest dla niego rodzajem narcystycznego zaburzenia osobowości. W każdym pacjencie z osobowścią samopokonującą się można odnaleźć wyraziste cechy narcystyczne. Osobowość samopokonującą się opisuje jako efekt toczących się konfliktów między postawą […]

Alicja Nowak 28 czerwca 2022

Emocje i odczuwanie

„Nie potrafię płakać”. Stłumione emocje i wstyd przed łzami

Co to znaczy „nie potrafię płakać”? To znaczy, że czuję smutek i potrzebę zmniejszenia odczuwanego napięcia przez łzy i płacz, nie jestem jednak w stanie zdobyć się na taką reakcję. Jest ona niedostępna i nie wiem dlaczego tak się dzieje. Choćby człowiek, który nie potrafi płakać, chciał, miał idealne okoliczności ku temu i wzbierała w nim potrzeba płaczu, zostaje to zahamowane i nie jest w stanie uronić ani jednej łzy. Może też reagować w sposób odwrotny – zaczyna się śmiać, mimo tego, że jest smutny lub przejęty. Aleksander Lowen w swoich książkach sporo miejsca poświęca na zagadnienie blokady płaczu, oraz […]

Alicja Nowak 8 czerwca 2022

Przewodnik psychologiczny

Coach, Psycholog, Psychiatra i Psychoterapeuta – czym się różnią?

W obszarze zdrowia psychicznego można się spotkać ze specjalistami o różnym stopniu wykwalifikowania, o różnych obszarach wiedzy i praktyki. Borykając się z problemami natury psychologicznej możemy się zastanawiać do kogo powinniśmy się udać? Kto najlepiej nam pomoże? Dość powszechne wydaje się postrzeganie poszczególnych specjalistów w kategoriach konkurujących ze sobą podejść do leczenia i utrzymywania zdrowia psychicznego. Zwłaszcza wydaje się, że tak jest postrzegana relacja między psychiatrą, a psychoterapeutą oraz między coachem, a psychologiem – w kategoriach „albo albo”. Prawda jednak jest taka, że są to uzupełniający się specjaliści, z których każdy działa w trochę innej sferze. Podobnie jak w obszarze […]

Alicja Nowak 2 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenie poznawcze: Przepowiadanie przyszłości

Przepowiadanie przyszłości to zniekształcenie poznawcze, czyli uproszczony sposób myślenia. Zniekształcenia poznawcze zazwyczaj zwodzą nas na manowce, upraszczają nadmiernie świat i tworzą nierzeczywiste wyobrażenia. Warto mieć świadomość, że zniekształcenia poznawcze istnieją i nauczyć się zauważać, kiedy je stosujemy. Wszyscy je czasem stosujemy. Zniekształcenia poznawcze mogą nam zaburzać realistyczną ocenę samych siebie, innych ludzi i szans i zagrożeń w naszym życiu oraz powodować konflikty. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywówZniekształcenie poznawcze: Nadużywanie imperatywówZniekształcenie poznawcze: Uzasadnienie emocjonalne Przepowiadanie przyszłości Stronnicze przewidywanie […]

Alicja Nowak 1 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenie poznawcze: Nadużywanie imperatywów

Nadużywanie imperatywów to zniekształcenie poznawcze, czyli uproszczony sposób myślenia. Zniekształcenia poznawcze upraszczają złożoność świata, jednak zazwyczaj zwodzą nas na manowce, powodują konflikty i obniżają naszą skuteczność. Zniekształceń poznawczych udało się wyróżnić psychologom bardzo wiele, warto mieć świadomość, że istnieją i nauczyć się zauważać, kiedy je stosujemy. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. Zniekształcenia poznawcze mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywówZniekształcenie poznawcze: Uzasadnienie emocjonalne Nadużywanie imperatywów Stosowanie […]

Alicja Nowak 1 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenie poznawcze: Uzasadnienie emocjonalne

Uzasadnienie emocjonalne to zniekształcenie poznawcze, czyli uproszczony sposób myślenia. Zniekształcenia poznawcze upraszczają złożoność świata, jednak zazwyczaj zwodzą nas na manowce i powodują konflikty. Zniekształceń poznawczych udało się wyróżnić psychologom bardzo wiele, warto mieć świadomość, że istnieją i nauczyć się zauważać, kiedy je stosujemy. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. Zniekształcenia poznawcze mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywówZniekształcenie poznawcze: Nadużywanie imperatywówZniekształcenie poznawcze: Przepowiadanie przyszłości Uzasadnianie emocjonalne Uzasadnianie […]

Alicja Nowak 1 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywów.

Odrzucanie pozytywów to zniekształcenie poznawcze, czyli uproszczony sposób myślenia o rzeczywistości. Zniekształcenia poznawcze dają proste odpowiedzi, jednak zazwyczaj zwodzą nas na manowce, utrudniają dostrzeżenie niuansów i osiągnięcia porozumienia z drugim człowiekiem. Jest ich bardzo wiele, warto jednak mieć świadomość, że istnieją. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. W łagodnej formie mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. Regularne odrzucanie pozytywów może prowadzić lub wzmacniać nerwice lękowe i depresję. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenie poznawcze: Nadużywanie […]

Alicja Nowak 1 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianie

Nadmierne uogólnianie to zniekształcenie poznawcze, uproszczony sposób myślenia. Nasz umysł stara się optymalizować energię i chętnie korzysta z wszelkich skrótów myślowych. Zniekształcenia poznawcze dają proste odpowiedzi, jednak utrudniają nam postrzeganie rzeczywistości takiej jaka jest naprawdę i osiągnięcie porozumienia z drugim człowiekiem. Zniekształcenia poznawcze przyjmują różną formę, mimo ich mnogości warto mieć świadomość, że istnieją. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. W łagodnej formie mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty w relacjach. Nadmiernie stosowane mogą być przyczyną nerwicy lękowej czy depresji. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: […]

Alicja Nowak 1 czerwca 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślach

Czytanie w myślach to zniekształcenie poznawcze, czyli uproszczony sposób myślenia o rzeczywistości. Zniekształcenia poznawcze dają proste odpowiedzi, jednak zazwyczaj zwodzą nas na manowce, utrudniają dostrzeżenie niuansów i osiągnięcia porozumienia z drugim człowiekiem. Jest ich bardzo wiele, warto jednak mieć świadomość, że istnieją. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. W łagodnej formie mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. W zaawansowanej formie mogą być przyczyną nerwicy lękowej czy depresji. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywówZniekształcenie poznawcze: Nadużywanie imperatywówZniekształcenie […]

Alicja Nowak 31 maja 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalny

Filtr mentalny to jedno ze zniekształceń poznawczych. Są to uproszczone sposoby myślenia o rzeczywistości. Dają proste odpowiedzi, jednak zazwyczaj przyczyniają się do obniżenia jakości naszego życia. Utrudniają dostrzeżenie niuansów, możliwości i porozumienia z drugim człowiekiem. Jest ich bardzo wiele, warto jednak mieć świadomość, że istnieją. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. W łagodnej formie mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. W zaawansowanej formie mogą być przyczyną nerwicy lękowej czy depresji. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze. Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”Zniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie […]

Alicja Nowak 31 maja 2022

Myśli i umysł

Zniekształcenia poznawcze: Myślenie dychotomiczne „wszystko albo nic”

Zniekształcenia poznawcze, to uproszczone sposoby interpretowania rzeczywistości. Dają nam proste odpowiedzi, jednak zazwyczaj przyczyniają się do obniżenia jakości naszego życia. Utrudniają dostrzeżenie niuansów, możliwości i porozumienia z drugim człowiekiem. Jest ich bardzo wiele, warto jednak mieć świadomość, że istnieją. Wszyscy ulegamy im w mniejszym lub większym stopniu. W łagodnej formie mogą nam utrudniać realistyczną samoocenę i powodować konflikty z partnerem. W zaawansowanej formie mogą być przyczyną nerwicy lękowej czy depresji. Ten artykuł jest częścią cyklu wpisów o zniekształceniach poznawczych:Zniekształcenia poznawcze: Filtr mentalnyZniekształcenia poznawcze: Nadmierne uogólnianieZniekształcenia poznawcze: Czytanie w myślachZniekształcenia poznawcze: Odrzucanie pozytywówZniekształcenie poznawcze: Nadużywanie imperatywówZniekształcenie poznawcze: Uzasadnienie emocjonalneZniekształcenie poznawcze: Przepowiadanie […]

Alicja Nowak 27 maja 2022

Przewodnik psychologiczny

Narcyzm oczami Aleksandra Lowena

Narcyzm wykształca się gdy odrzucane i upokarzane przez rodziców dziecko łaknie pochlebstw i poczucia wyjątkowości, które dadzą mu substytut bycia akceptowanym i kochanym.

Alicja Nowak 10 maja 2022

Biologia a psychologia

Kim jest provider TRE ®?

Certyfikowany Provider TRE ® to osoba, która przeszła roczne szkolenie pod okiem doświadczonego nauczyciela TRE ®, poprzedzone własną praktyką. Aby uzyskać licencję providera TRE ® trzeba również przejść szereg superwizji podczas których doskonali się swój warsztat pracy i umiejętności towarzyszenia

Alicja Nowak 6 maja 2022

Przewodnik psychologiczny

Zrzucanie napięcia, otrząsanie się z emocji – co to jest TRE ®?

Język ujawnia głęboką prawdę na temat funkcjonowania ciała i emocji. Mówimy w kontekście silnych przeżyć „nie mogę się z tego otrząsnąć”, „nie wiem jak to z siebie zrzucić”, „jestem roztrzęsiona”, „cała dygocze w środku”, „aż ręce mi się trzęsą ze stresu”. W ten sposób ujmujemy za pomocą słów naturalny, wrodzony mechanizm regulacji układu nerwowego przy doświadczaniu silnych emocji. Jest to mechanizm mimowolnego drżenia ciała, który nazywamy drżeniem neurogenicznym. Właśnie ten fenomen jest przedmiotem metody pracy z ciałem, która nazywa się TRE ® – Tension, Stress and Trauma Release Excercises (Ćwiczenia rozładowujące napięcie, stres i traumę). Drżenie ciała – temat tabu […]

Alicja Nowak 5 maja 2022

Biologia a psychologia

Geny czy środowisko? Jak szacuje się odziedziczalność danej cechy

Odziedziczalność czyli stopień w jakim dana cecha jest dziedziczna, to wartość w zakresie od 0 do 1. Każde zachowanie i cecha jest wypadkową zarówno wpływów środowiskowych jak i genetycznych. Naukowcy próbując ustalić stopień wpływów środowiskowych i genetycznych stosują termin odziedziczalności. Odziedziczalność danej cechy lub zjawiska równa 0 oznacza, że środowisko odpowiada w 100% za pojawienie się tej cechy. Z kolei odziedziczalność równa 1 oznacza, że geny wyjaśniają w 100% za to zjawisko. Zazwyczaj odziedziczalność plasuje się gdzieś pośrodku tego zakresu. Stopień odziedziczalności może się różnić w zależności od populacji. W populacji np. rodziny większość różnic w zachowaniu będzie wyjaśniania zmiennymi […]

Alicja Nowak 26 kwietnia 2022

Biologia a psychologia

Umysł, a ciało – dwa równoległe światy?

W psychologii problem relacji ciała i umysłu nazywa się problemem psychofizycznym. Od zamierzchłych czasów ludzie się zastanawiali jaka jest relacja między niematerialnymi z naszej perspektywy przeżyciami psychicznymi, a fizycznym, namacalnym ciałem. Najbardziej rozpowszechnionym poglądem na relację umysłu i ciała jest dualizm, czyli przekonanie, że umysł i ciało to dwa odrębne światy. Taki pogląd próbował obronić Kartezjusz, twierdząc, że umysł jest bytem niematerialnym, a ciało bytem fizycznym. Jednak nawet on nie mógł w pełni obronić tej tezy, bo przecież umysł oddziałuje na materialne ciało. Kartezjusz przekonywał zatem, że niematerialny umysł łączy się z materialnym ciałem w szyszynce – gruczole zwanym również […]

Alicja Nowak 26 kwietnia 2022