Strona główna » Spis treści » Umysł, a ciało – dwa równoległe światy?

Umysł, a ciało – dwa równoległe światy?

W psychologii problem relacji ciała i umysłu nazywa się problemem psychofizycznym. Od zamierzchłych czasów ludzie się zastanawiali jaka jest relacja między niematerialnymi z naszej perspektywy przeżyciami psychicznymi, a fizycznym, namacalnym ciałem. Najbardziej rozpowszechnionym poglądem na relację umysłu i ciała jest dualizm, czyli przekonanie, że umysł i ciało to dwa odrębne światy.

Taki pogląd próbował obronić Kartezjusz, twierdząc, że umysł jest bytem niematerialnym, a ciało bytem fizycznym. Jednak nawet on nie mógł w pełni obronić tej tezy, bo przecież umysł oddziałuje na materialne ciało. Kartezjusz przekonywał zatem, że niematerialny umysł łączy się z materialnym ciałem w szyszynce – gruczole zwanym również „okiem ciemieniowym” lub „trzecim okiem”, o wielkości ziarenka ryżu.

Dziś naukowcy przekonują, że dualizm jest sprzeczny z prawami fizycznymi prawami zachowania energii i masy. Współczesne dokonania biopsychologii czy neurologii udowadniają nam, że umysł i ciało to jedno i to samo. Wszystkie procesy umysłowe, psychiczne, mają swoje odpowiedniki w procesach zachodzących w fizycznym mózgu. Taki pogląd nazywa się teorią identyczności.

Pogląd ten może zobrazować na przykład fakt, że dziecko wychowujące się w środowisku w którym wykształca pozabezpieczny styl przywiązania ma neurobiologiczne zmiany w mózgu. Jego płaty czołowe są mniejsze i mają mniejszy metabolizm niż płaty przedczołowe zdrowej osoby, która wykształciła w dzieciństwie bezpieczny styl przywiązania z bliskimi osobami. 8 lat terapii skierowanej na metalizowanie daje 100% remisji tych zmian neurobiologicznych i powoduje wykształcenie zdrowych płatów przedczołowych. Oto przykład gdy umysłowe, niematerialne metody terapeutyczne wpływają na zmianę materialnej struktury mózgu.

Inny przykład to leki przeciwdepresyjne. Wpływają one na materialną strukturę mózgu i jego neurochemię wywołując zmiany niematerialne w samopoczuciu i regulacji jego nastroju pacjenta. Psychologia i neurologia dostarczają ogromu tego typu dowodów na teorię identyczności, że umysł i ciało to dwie strony tej samej monety, dwa przejawy tego samego zjawiska.

Źródło:
Kalat James, Biologiczne podstawy psychologii, PWN
Zdjęcie autorstwa David Matos, Unsplash