Wpływ anoreksji na relacje rodzinne i społeczne
Wpływ anoreksji na relacje rodzinne i społeczne
Jadłowstręt psychiczny, czyli anorexia nervosa to poważne zaburzenie odżywiania, które cechuje się celową utratą masy ciała lub też brakiem oczekiwanego wzrostu wagi w okresie rozwoju dziecka. Ostateczną diagnozę stawia lekarz, bo zarówno utrata masy ciała jak i odmowa jedzenia mogą być objawami innych zaburzeń czy chorób somatycznych jak i psychicznych.
Trzeba podkreślić, że anoreksja jest chorobą śmiertelną, obarczoną największym ryzykiem śmierci spośród wszystkich zaburzeń psychicznych (umiera na nią od 10 do 20 proc. chorych – z powodu różnych powikłań somatycznych lub samobójstwa).
Według WHO Światowa Organizacja Zdrowia. aby rozpoznać jadłowstręt psychiczny muszą być spełnione 5 kryteriów.
1. Celowa utrata masy ciała lub brak oczekiwanego przyrostu wagi w okresie rozwoju dziecka, powodująca niedowagę równą lub większą niż 15 % oczekiwanej masy ciała.
U osób dorosłych i starszej młodzieży oblicza się również tzw. Wskaźnik masy ciała tj. BMI (BMI=masa (kg)/wzrost (cm)2).
2. Utrata wagi i ograniczanie spożywania pokarmów (szczególnie wysokokalorycznych) oraz przez co najmniej jedno z wymienionych zachowań prowokowanie wymiotów, przeczyszczanie, wyczerpujące ćwiczenia fizyczne, stosowanie leków tłumiących łaknienie i/lub środków moczopędnych.
3. Zaburzenie postrzegania obrazu swojego ciała (np. chory widzi siebie jako osobę otyłą lub niektóre części własnego ciała jako nadmiernie „otłuszczone” bądź „grube”).
4. Występowanie typowych zaburzeń hormonalnych, wśród dziewcząt utrata miesiączki lub brak pojawienia się pierwszej miesiączki
5. ZAHAMOWANIE ROZWOJU FIZYCZNEGO
Anoreksja, wpływa również na relacje z bliskimi i otoczeniem społecznym a także na rodzinę, przyjaciół i całe środowisko społeczne chorego.
Izolacja społeczna i wycofanie
Jednym z pierwszych zauważalnych skutków anoreksji w relacjach społecznych jest izolacja. Osoby chore często unikają wspólnych posiłków, spotkań towarzyskich czy imprez rodzinnych, ponieważ obecność jedzenia wywołuje u nich lęk i napięcie. Osoby chore wycofują się z życia społecznego, by nie odczuwać wstydu, frustracji lub lęku przed oceną, zwłaszcza jeśli otoczenie komentuje wygląd lub sposób jedzenia.
Odosobnienie i izolacja wpływają na pogłębienie problemów psychicznych, takich jak depresja czy lęki, tworząc błędne koło: im silniejsze są objawy anoreksji, tym większa izolacja, a im większa samotność – tym bardziej nasilają się objawy choroby.
Napięcia w rodzinie
Rodzina bardzo często jest pierwszym świadkiem objawów anoreksji u chorego. W rodzinie pojawiają się spory konflikty i kłótnie bliscy Reagują najczęściej frustracją, gniewem odczuwają również poczucie winy, są bezradni wobec choroby, próbując kontrolować jedzenie dziecka, co z kolei prowadzi do konfliktów i napięć.
rodzina może postrzegać problem jako „fanaberię” lub „bunt”, nie dostrzegając, że anoreksja to poważne zaburzenie psychiczne.
Dzieci i młodzież z anoreksją mogą również wykorzystywać zaburzenie jako sposób wyrażania niezadowolenia z sytuacji rodzinnej lub potrzebę kontroli w środowisku, w którym czują się bezsilne. Anoreksja staje się wtedy nie tylko chorobą, ale także narzędziem komunikacji, choć destrukcyjnym.
Zaburzenie ról rodzinnych
W rodzinach, u osób chorych 3, często dochodzi do zaburzenia ról. Rodzice mogą stać się nadmiernie opiekuńczy, a inni członkowie rodziny – zwłaszcza rodzeństwo – mogą czuć się zaniedbani. Cała uwaga skupia się na osobie chorej, co może powodować napięcia i poczucie niesprawiedliwości u pozostałych domowników.
Rodzice nierzadko dzielą się rolami: jedno z nich staje się „dobrym policjantem”, okazującym zrozumienie, drugie – „złym policjantem”, próbującym wymusić jedzenie i leczenie. Co jeszcze bardziej pogarsza sytuację.
. Osoba chora może być postrzegana jako „inna”, dziwna, lub wręcz „problematyczna”. co pogłębia jej izolację i niską samoocenę.
Zdarza się również, że w grupie pojawia się zjawisko naśladowania, zwłaszcza wśród nastolatek. Dziewczęta (i coraz częściej chłopcy) mogą uznać drastyczne odchudzanie się za coś godnego podziwu lub pożądanego. W takich przypadkach anoreksja staje się nie tylko jednostkowym problemem, ale także społecznym zagrożeniem.
Wsparcie i zrozumienie – fundamenty leczenia
wsparcie społeczne i rodzinne może odgrywać kluczową rolę w procesie leczenia. Terapia rodzinna jest jedną z najskuteczniejszych form pomocy, Pozwala nie tylko leczyć objawy choroby, ale również poprawić komunikację, odbudować zaufanie i wzmocnić relacje.
Dlaczego wciąż wchodzisz w te same schematy (w relacjach i emocjach)?
To, czy w trudnych momentach zamrażasz emocje i odcinasz się od ciała, wybuchasz złością, czy może nadmiernie poświęcasz się dla innych i przyciągasz niedostępnych partnerów – wynika z Twojego stylu przywiązania ukształtowanego w dzieciństwie.
Zrób nasz krótki, darmowy Kwestionariusz Stylu Przywiązania (zajmie Ci 3 minuty) i sprawdź, jaki nieświadomy wzorzec kieruje Twoim układem nerwowym.
Przykłady badań i źródeł naukowych
Percepcja relacji w rodzinie pochodzenia pacjentek z zaburzeniami odżywiania się a percepcja relacji w rodzinach pochodzenia ich rodziców
The perceptron of relations in the family of origin of patients with eating disorders and the perception of relations in families of origin of their parents Maciej W. Pilecki 1, Barbara Józefik2, Marta Kościelniak3 1 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży UJ CM 2 Pracownia Psychologii i Psychoterapii Systemowej, Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży UJ CM 3 Oddział Kliniczny Psychiatrii Dorosłych, Dzieci i Młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie
Uzyskane wyniki pokazały, że w rodzinach uczennic szkół krakowskich występują powiązania pomiędzy pozytywnymi doświadczeniami transgeneracyjnymi rodziców badanych dziewcząt a percepcją satysfakcjonujących i prawidłowych relacji w rodzinie nuklearnej.
Szczególnie znaczące okazały się transgeneracyjne doświadczenia ojców z rodzin pełnych. W zbadanych rodzinach stwierdzono istnienie silnych związków między tym, jak ojcowie dziewcząt oceniają relacje ze swoją żoną, a tym, jak postrzegają oni funkcjonowanie swoich rodzin pochodzenia w obszarach bliskości i autonomii.
Potwierdzono także występowanie związku między oceną relacji z ojcem nastoletnich uczennic a jego percepcją relacji w rodzinie pochodzenia.
W grupach klinicznych zaobserwowano jedynie kilka pokrywających się z obserwacjami z grupy kontrolnej interakcji. Nie okazały się one specyficzne dla zaburzeń odżywiania się. Interesujący w grupie zaburzeń jedzenia jest fakt, że pomimo tego, iż rodzice badanych pacjentek nie wiązali swoich relacji małżeńskich z doświadczeniami transgeneracyjnymi, to dla ich percepcji swoich relacji z córkami miało znaczenie doświadczenie bliskości i autonomii w ich rodzinach pochodzenia.
Celem niniejszego badania była próba oszacowania powiązań pomiędzy oceną relacji w rodzinie prokreacyjnej a postrzeganiem relacji w rodzinach pochodzenia rodziców pacjentek z zaburzeniami odżywiania się. W badaniu użyto dwóch grup kontrolnych: rodzin z pacjentkami depresyjnymi oraz rodzin uczennic krakowskich szkół, dobranych według wieku. Wszystkie obserwowane zależności wskazały na to, że im lepiej matki i ojcowie oceniają swoje przeszłe doświadczenia z rodzin pochodzenia, tym lepszy jest obraz bieżących relacji rodzinnych badanych córek, ich ojców i matek.
Podsumowanie
Anoreksja nie jest problemem wyłącznie osoby chorej – to zaburzenie, które głęboko wpływa na całe otoczenie. Relacje rodzinne i społeczne zostają zachwiane, często wystawione na próbę. Jednak przy odpowiednim wsparciu i terapii możliwe jest nie tylko wyzdrowienie fizyczne i psychiczne, ale również odbudowanie więzi z bliskimi. Kluczowe znaczenie mają empatia, cierpliwość i profesjonalna pomoc – to one mogą przywrócić równowagę zarówno w życiu chorego, jak i jego otoczenia.
https://www.psychiatriapolska.pl/pdf-58055-79245?filename=79245.pdf
file:///C:/Users/admin/Downloads/zaburzenia-odzywiania-si-problem-wspolczesnej-modziezy.pdf
https://zdrowie.pap.pl/psyche/anoreksja-od-czego-sie-zaczyna-i-komu-najbardziej-zagraza
