Jak chroniczny stres związany z hejtem wpływa na zdrowie psychiczne?
Czym jest hejt?
Hejt – termin pochodzący z języka angielskiego, oznaczający nienawiść. To obrażanie, poniżanie czy ośmieszanie innych. Jest to jedna z form cyberprzemocy. O psychologicznych przyczynach tego zjawiska piszemy w tekście Dlaczego ludzie hejtują?.
Głównym celem hejtu jest wywołanie negatywnych emocji u odbiorcy, takich jak smutek, poczucie bezsilności, złość.
Jak hejt wpływa na zdrowie psychiczne? Powtarzający się hejt działa jak przewlekły stresor. Organizm długo utrzymuje podwyższony poziom kortyzolu, co z czasem osłabia koncentrację, pamięć i sen. U ofiar hejtu częściej pojawiają się lęk, obniżona samoocena, objawy depresji, wycofanie z kontaktów, a także bóle głowy, napięcie mięśni i problemy żołądkowe. Skutki łagodzą wsparcie bliskich, aktywne reagowanie na hejt i pomoc psychologa.
W skrócie
- Hejt powtarzany przez dłuższy czas staje się przewlekłym stresem.
- Długo podwyższony kortyzol obciąża mózg, sen i odporność.
- Częste skutki to lęk, obniżona samoocena, objawy depresji i izolacja.
- Pomaga wsparcie bliskich, zgłaszanie treści i pomoc specjalisty.
Oblicza hejtu
Współczesne społeczeństwo żyje w erze cyfrowej. Komunikacja online stała się codziennością a internet mimo wielu swoich zalet, niesie w sobie również zagrożenia w postaci mowy nienawiści i hejtu.
Dlaczego przyciągasz takie, a nie inne osoby? Odkryj swój Styl Przywiązania.
Rozwiąż krótki quiz, zobacz, jak Twój układ nerwowy reaguje na bliskość i dowiedz się, jak wreszcie przerwać bolesne schematy z przeszłości.
Hejt może przybierać różne formy od publikowania obraźliwych komentarzy pod zdjęciami użytkowników portali społecznościowych po rozpowszechnianie fałszywych informacji lub plotek w celu zaszkodzenia reputacji innej osobie.
Poczucie anonimowości w sieci jedynie nasila takie zachowania. Zjawisko to, jest szczególnie widoczne w przestrzeni mediów społecznościowych czy forów internetowych. Z hejtem można się spotkać jednak i w realnym świecie.
Hejt a kortyzol: co dzieje się w organizmie?
Jako forma stresora, powoduje reakcję stresową organizmu. W odpowiedzi na to nasz organizm wydziela kortyzol, hormon, który wpływa na różne obszary w mózgu w tym korę przedczołową i hipokamp. Długotrwałe podwyższenie kortyzolu może prowadzić więc do trudności w koncentracji a nawet zaburzeń pamięci. Zjawisko to wpływa na jednostkę powodując długotrwałe napięcie i często eskalacje problemów emocjonalnych.
Jak hejt wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne?
Regularne narażenie na stres wynikający z hejtu ma ogromny wpływ na zdrowie psychiczne człowieka.
Jeśli hejt jest skierowany bezpośrednio na cechy fizyczne ofiary, jej zachowanie czy wygląd ,może obniżyć poczucie własnej wartości u ofiary i powodować problemy z samoakceptacją. Wzmożony stres może prowadzić również do objawów depresji takich jak obniżenie nastroju, brak energii. Przyczynia się on do szeregu poważnych problemów psychicznych.
Powoduje u swoich ofiar złość, frustrację, smutek, przygnębienie ,wstyd a także poczucie winy .Wszystko to prowadzi do izolacji społecznej i obniżenia samooceny.
Chroniczny stres związany z hejtem stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia psychicznego. Długotrwałe narażenie na tę formę przemocy może prowadzić do wielu problemów psychicznych i emocjonalnych. Może również pogorszyć jakość snu, powodować częste wybudzanie się ofiary, w efekcie końcowym bezsenność.
Stałe narażenie na hejt może wywołać większą złość, lęki, poprzez obniżenie samooceny doprowadzić do stanów depresyjnych i innych zaburzeń emocjonalnych.
U ofiar hejtu mogą pojawić się również objawy somatyczne takie jak ból głowy, napięcie mięśniowe, problemy żołądkowe, które mogą być wynikiem przewlekłego stresu wynikającego z doświadczania go.
Poza tym prowadzi do wyczerpania organizmu a w konsekwencji do osłabienia układu odpornościowego. Zwiększa także ryzyko chorób somatycznych, takich jak choroby serca, nadciśnienie a także problemy z trawieniem.
W odpowiedzi na hejt niektóre osoby mogą wycofać się z życia społecznego .Tego typu izolacja negatywnie wpływa na więzi społeczne co z kolei prowadzi do poczucia osamotnienia i alienacji.
Choć zjawisko hejtu jest powszechnie znane, niewiele mówi się o jego długotrwałych skutkach zdrowotnych.
Skutki hejtu: psychiczne, fizyczne i społeczne
| Obszar | Możliwe skutki | Co może pomóc |
|---|---|---|
| Emocje | Lęk, złość, wstyd, smutek, poczucie winy | Rozmowa z zaufaną osobą, nazywanie emocji |
| Samoocena | Wątpienie w siebie, wstyd z powodu wyglądu lub zachowania | Oddzielenie siebie od treści hejtu, wsparcie psychologa |
| Sen i koncentracja | Wybudzanie się, bezsenność, trudności z uwagą | Higiena snu, ograniczenie czytania komentarzy wieczorem |
| Ciało | Bóle głowy, napięcie mięśni, problemy żołądkowe, spadek odporności | Ruch, techniki relaksacyjne, kontakt z lekarzem |
| Relacje | Wycofanie z życia społecznego, osamotnienie | Utrzymywanie kontaktów offline, grupy wsparcia |
W metaanalizie Kowalski i współpracowników (2014) doświadczanie cyberprzemocy wiązało się z wyższym poziomem depresji i lęku oraz niższą samooceną. Lupien i współpracownicy (2009) opisują, jak przewlekły stres i długo podwyższony kortyzol wpływają na hipokamp i korę przedczołową, czyli obszary związane z pamięcią i kontrolą emocji. Więcej o skutkach długotrwałego stresu dla układu nerwowego przeczytasz w tekście Długotrwały stres: skutki dla układu nerwowego.
Jak radzić sobie ze stresem wynikającym z hejtu?
Radzenie sobie z tak ogromnym stresem wymaga wsparcia zarówno w postaci terapii psychologicznej jak i powszechnie znanych praktyk radzenia sobie ze stresem. Dobrym przykładem takich praktyk będzie mindfulness, medytacja, aktywność fizyczna. Mają one na celu zwiększyć odporność psychiczną i pomóc w zarządzaniu emocjami związanymi z hejtem.
Oczywiste jest, że każdy inaczej reaguje na hejt, ale ćwiczenie technik zarządzania stresem może pomóc w zminimalizowaniu jego negatywnego wpływu na zdrowie i życie.
Konkretne sposoby reagowania opisujemy w tekstach Jak reagować na hejt? i Czy ignorowanie hejtu działa?, a szerzej o ochronie siebie w sieci w przewodniku po przemocy cyfrowej i hejcie.
Ogromną rolę w walce z hejtem odgrywa społeczeństwo, które powinno aktywnie działać na rzecz zmniejszenia hejtu i mowy nienawiści.
Nie bądźmy obojętni.
Kiedy szukać pomocy specjalisty?
Warto porozmawiać z psychologiem, gdy myśli o hejcie wracają przez wiele dni, masz problemy ze snem, unikasz szkoły, pracy lub internetu, czujesz wstyd, bezsilność albo przygnębienie. Pilnej pomocy potrzebujesz, gdy pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy. Formy pomocy psychologicznej opisujemy w przewodniku po nurtach psychoterapii.
Gdzie szukać pomocy: Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111, Centrum Wsparcia dla dorosłych w kryzysie psychicznym 800 70 2222, Telefon Zaufania dla Dorosłych 116 123, telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci 800 100 100. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.
Najczęściej zadawane pytania
Czy hejt może powodować depresję?
Hejt sam w sobie nie jest jedyną przyczyną depresji, ale długotrwałe narażenie na niego wyraźnie zwiększa ryzyko objawów depresyjnych, lęku i obniżonej samooceny, zwłaszcza gdy osoba nie ma wsparcia.
Jak hejt wpływa na ciało?
Przewlekły stres po hejcie może dawać bóle głowy, napięcie mięśni, problemy żołądkowe, bezsenność i spadek odporności. To skutek długo utrzymującej się reakcji stresowej organizmu.
Jak poradzić sobie ze stresem po hejcie?
Pomaga ograniczenie kontaktu z hejtującymi treściami, zgłaszanie i blokowanie, rozmowa z bliskimi, ruch, techniki relaksacyjne, a gdy objawy się utrzymują, pomoc psychologa.
Gdzie zgłosić hejt w internecie?
Treść warto zgłosić administratorowi serwisu, a nielegalne treści przez dyzurnet.pl. Groźby, uporczywe nękanie i naruszenie dóbr osobistych można zgłosić na policję.
Źródła
- Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the digital age: A critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological Bulletin, 140(4), 1073-1137. https://doi.org/10.1037/a0035618
- Lupien, S. J., McEwen, B. S., Gunnar, M. R., Heim, C. (2009). Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition. Nature Reviews Neuroscience, 10(6), 434-445. https://doi.org/10.1038/nrn2639
- Machmutow, K., Perren, S., Sticca, F., Alsaker, F. D. (2012). Peer victimisation and depressive symptoms: Can specific coping strategies buffer the negative impact of cybervictimisation? Emotional and Behavioural Difficulties, 17(3-4), 403-420. https://doi.org/10.1080/13632752.2012.704310
- McEwen, B. S. (1998). Protective and damaging effects of stress mediators. New England Journal of Medicine, 338(3), 171-179. https://doi.org/10.1056/NEJM199801153380307